เรื่องของเบสิค
บทความโดย: อ.สมชาย ศุกรสมิต

         เบสิค(Basic) หมายถึงรากฐานที่ยึดเป็นหลัก หรือหลักแหล่งสำหรับเริ่มต้น (Base) และหมายความถึง "Fundamental" คือเป็นส่วนที่สำคัญและจำเป็นที่สุด (Most Important , Essential หรือ Necessary) ศัพท์ลีลาศนั้น มีความหมายบ่งบอกอย่างชัดเจน เช่นเราพูดว่า "Basic Figure" ก็หมายถึง รูปสเต็ปที่เป็นพื้นฐาน หรือโครงสร้างที่จำเป็นของลีลาศแต่ละจังหวะ คำว่า "Figure" หมายถึง จำนวนก้าว(Step) หลายๆก้าว ที่มารวมกันเป็นชุดเป็นหนึ่งรูปสเต็ป ถ้าจะเปรียบให้เข้าใจได้ง่ายๆ ก็เปรียบได้กับประโยค (Sentence) ที่เราพูดหรือเขียน ก็จะมี "คำ" (Word) หลายๆคำมารวมกัน "คำ" นี้เปรียบได้กับหนึ่ง "Figure" เมื่อเอาหลายๆฟิคเกอร์มารวมกันเข้า (Amalgamation) ก็เป็นหนึ่งกลุ่มสเต็ป

         ดังนั้น การเรียนลีลาศให้ได้ผลดี ก็ต้องเริ่มต้นเรียนจากพื้นฐานเบื้องต้นเสียก่อน เหมือนการสร้างบ้าน ก็ต้องสร้างฐานอาคารหรือFoundationเสียก่อน จะไปเน้นหนักแต่เรื่องเฟอร์นิเจอร์ หรือเพียงการตกแต่งประดับประดาก่อนไม่ได้ เพราะบ้านจะพังเอา เช่นเดียวกับการเรียนลีลาศ ถ้าจะไปเน้นเรื่องลวดลายของสเต็ปสวยๆแปลกๆที่ใช้ในการแข่งขันอย่างเดียวไม่ได้

          การลีลาศทั้งแบบบอลล์รูมและลาติน ล้วนแต่มีหลักการเบื้องต้นที่จะต้องเรียนรู้เสียก่อนทั้งนั้น เริ่มต้นทีเดียวนั้น ก็จะต้องมีสองสิ่งเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย นั่นคืออารมณ์ (Emotion) และอีกสิ่งหนึ่งซึ่งสำคัญที่สุดก็คือ "Fundamental" เพราะเป็นหลักเป็นโครงสร้างสำคัญที่สุด ซึ่งประกอบด้วย

     1. การยืน (Standing) ต้องยืนลำตัวตรง ยืดให้สง่าและสวยงาม ตัวไม่เกร็ง ผ่อนคลายกล้ามเนื้อที่ใช้คำเรียกว่า "Relax"
     2. การจับคู่ (The Hold) ต้องมีท่าการจับคู่ที่ถูกต้อง เพื่อให้มีภาพท่าที่สวยสง่า (Correct Hold) เมื่อมีท่าการทรงตัวดี วางท่าสวย ก็เรียกว่ามี "Poise" ที่ดี และต้องมีการวางตัวและเฉลี่ยน้ำหนักตัวได้ถูกต้อง ที่เรียกว่ามี "Balance" ที่ดี
     3. การเดิน (The Walk) เดินให้ถูกต้อง ทั้งการก้าวไปข้างหน้าและถอยหลัง ซึ่งเป็นหลักสำคัญยิ่งของการลีลาศในแบบบอลล์รูม ทั้งโมเดอร์นและลาติน โดยมีสิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึงอยู่หลายประการ ในเรื่องของการเดิน เช่น การทรงตัวและการเคลื่อนลำตัว การเฉลี่ยน้ำหนักตัวขณะก้าวเท้า การใช้ส้นเท้า ปลายเท้า และทิศทางที่จะก้าวเท้าออกไป เป็นต้น

         นอกจากนี้ก็ยังมีภาพลักษณ์ คือ ภาพที่เกิดจากความรู้สึกนึกคิดว่า ควรจะเป็นเช่นนั้นเช่นนี้ อันเป็นลักษณะเฉพาะตัวของแต่ละจังหวะซึ่งไม่ซ้ำแบบกัน และก็ไม่สามารถที่จะนำมากล่าวโดยละเอียดได้ทั้งหมดในครั้งนี้ ฉะนั้น จะขอกล่าวเพียงบางจังหวะเท่านั้น ส่วนที่เหลือนอกจากนั้น ก็จะได้นำมาพูดกันในโอกาสที่เหมาะสมต่อไป

          วันนี้ จะขอกล่าวถึงจังหวะรุมบ้า ซึ่งเป็นลีลาศประเภทลาติน และที่เราเรียกว่า"ลาติน"ก็เพราะว่า ถือกำเนิดจากประเทศในกลุ่มลาติน-อเมริกา ซึ่งอยู่ในอเมริกากลางและอเมริกาใต้ ส่วนภาษาที่ใช้กันนั้น เป็นภาษาที่ดัดแปลงมาจากภาษาลาติน เช่น ภาษาสเปน ฝรั่งเศส และปอร์ตุเกต เป็นต้น

          การที่ยกเอาจังหวะรุมบ้ามาพูดก่อน ก็เพราะเห็นว่าเป็นจังหวะที่ค่อนข้างช้านุ่มนวล สวยงามและโรแมนติค มีลีลาที่น่าประทับใจ อีกทั้งยังเป็นจังหวะที่น่าเรียน เพราะจะช่วยได้มากในการเต้นลาติน เนื่องจากมีการเคลื่อนไหวช้า มีโอกาสพิจารณาฝึกการเคลื่อนไหวได้ละเอียดถูกต้อง รุมบ้าเป็นจังหวะที่ได้รับการขนานนามว่าเป็น "Queen of Latin"

          เมื่อพูดว่า "รุมบ้า" คำนี้จะหมายถึง "คิวบัน รุมบ้า" คำว่า "อเมริกัน รุมบ้า" นั้น หมายถึงรุมบ้าที่อเมริกันเอาไปเต้นเป็นสไตล์ของอเมริกัน มีโครงสร้างเป็นรูปสี่เหลี่ยม จึงเรียกกันว่า "สแควร์ รุมบ้า" ตามรูปลักษณ์ที่ปรากฏ ซึ่งถูกจัดอยู่ในกลุ่มของลีลาศประเภทเบ็ดเตล็ด ไม่จัดเป็น "ลีลาศแบบมาตรฐาน"

          ก่อนจะเต้นรุมบ้า ก็ต้องมี "Emotion" ของรุมบ้า คือ มีอารมณ์อ่อนหวาน โรแมนติคและเซ็กซี่ ต้องมีหลัก มี "Fundamental" ดังกล่าวแล้วคือ

          การยืนที่ถูกต้อง คือยืนตัวตรง เก็บหน้าท้อง(ตรงบริเวณสะดือ) ให้กล้ามเนื้อบริเวณหน้าท้อง ให้ยุบเข้าไปและยืดลำตัวขึ้นให้เต็มที่ (แต่ให้ดึงไหล่ทั้งสองข้างลงมา) แต่ทั้งนี้ต้องให้มีการผ่อนคลาย คือต้อง Relax ไม่ให้กล้ามเนื้อเกร็งเพราะจะมองดูแข็งและไม่สวย ให้กระดูกสะโพกหันเบนออกไปเล็กน้อย อย่าหันตรงเข้าหาคู่เต้น ผ่อนคลายให้ระบบการหายใจเป็นไปตามปกติ

          ก่อนที่เราจะเริ่มก้าวเท้าออกไปได้นั้น ต้องเตรียมตัวในท่ายืนให้ถูกต้องเสียก่อน ให้น้ำหนักตัวล้ำไปข้างหน้าเล็กน้อย แต่น้ำหนักตัวส่วนใหญ่จะต้องอยู่บนเท้าข้างที่ใช้ทรงตัว ขณะเมื่อก้าวเท้าออกไปนั้น ต้องยกน้ำหนักตัวขึ้นและส่งน้ำหนักตัวออกไปด้วย ขณะที่วางเท้าลงต้องเฉลี่ยน้ำหนักให้อยู่บนเท้าทั้งสองข้างเท่าๆกัน คือเป็น 50/50 แล้วน้ำหนักตัวจึงเคลื่อนตามจากเท้าหลังไปสู่เท้าหน้า การวางเท้าจะแตกต่างจากบอลล์รูมคือ พวกวอลซ์ หรือควิกสเต็ป เพราะในแบบลาตินนั้น การเดินไปข้างหน้าจะต้องให้ "บอลล์" ของเท้า (Ball คือช่วงเท้าที่ค่อนไปทางปลายเท้า ตั้งแต่บริเวณที่ใกล้โคนนิ้วเท้าทั้งห้าขึ้นไป ถ้าเป็นบริเวณปลายนิ้วเท้าเรียกว่า "Toes" ) สัมผัสลงกับพื้น (ไม่ใช่ส้นเท้า) ให้ปลายเท้าและสะโพกเบนออกด้านนอกเล็กน้อย และสะโพกจะเคลื่อนเป็นวงอยู่ตลอดเวลาที่ก้าวเดิน ( ตามศัพท์ลีลาศใช้คำว่า "Hip diagonal forward and turn round" ) การเดินแต่ละก้าวต้องไม่ยาวเกินไป ต้องให้พอดีกับรูปร่างของตัวเรา เพื่อที่จะให้พอเข้าใจในเรื่องช่วงความยาวของแต่ละก้าวนั้น ให้สมมุติว่า มีกระบอกแก้วครอบตัวเราอยู่ตั้งแต่ศีรษะลงมาถึงเท้า แต่ละก้าวที่ก้าวออกไปจะไม่เกินวงกลมที่สมมุติไว้นั้น และสะโพกก็จะต้องไม่แกว่งไปข้างๆ ไปกระทบครอบแก้วที่จินตนาการเอาไว้นั้น

          การเดินถอยหลังจะยากมากกว่าการเดินไปข้างหน้า คำแนะนำเกี่ยวกับการเดินถอยหลังก็คือ พยายามทำตามขั้นตอนต่อไปนี้อย่างช้าๆ ให้ถูกต้อง -

          1. ยกขาถอยไปข้างหลัง 2.ให้เข่าทั้งสองข้างมาชิดกันก่อน โดยที่เข่าข้างที่ถอยมายังงออยู่ 3. แล้วเหยียดขาให้ตรงโดยให้ปลายเท้าแตะสัมผัสลงกับพื้น 4. ถ่ายน้ำหนักตัวลงแล้วจึงลดส้นเท้าลง

          เวลาเดินถอยหลังนั้น อย่ายกและส่งน้ำหนักตัวไปข้างหลัง (คือไม่มีการ Shift body weight เหมือนกับการเดินไปข้างหน้า) ควรฝึกหัดเดินทั้งไปข้างหน้าและถอยหลังอย่างสม่ำเสมอ ตามวิธีดังกล่าวแล้วข้างต้นนั้น โดยเดินให้ลงจังหวะ นับ "2-3-4.1" จะให้ดีก็ควรซ้อมเดินทุกครั้ง ก่อนที่จะเริ่มการฝึกซ้อมประจำวัน จะทำให้มี "มูฟเมนท์" ที่สวยงามถูกต้อง ตามสไตล์มาตรฐานของคิวบัน รุมบ้า

          รุมบ้า เป็นจังหวะลีลาศที่เน้นการใช้ขา มีโอกาสอวดความสวยงามของการใช้ขา และสร้างภาพได้สวยงามกว่าจังหวะอื่น แต่ก็ต้องการความละเอียดอ่อนมาก

          ทั้งหมดที่กล่าวมานี้ เป็นเพียง "การเตรียมตัวเพื่อจะเริ่มต้น" เท่านั้น แต่ก็เป็นพื้นฐาน เป็นหลักเบื้องต้นที่จำเป็นต้องเรียนรู้เสียก่อน เพราะถ้าเราเริ่มต้นถูกต้องแล้ว ก็ไม่ยากที่เราจะเรียนรู้ขั้นต่อไป



ที่มา:  Letter Service จากสมาคมลีลาศแห่งประเทศไทย ถึงสมาชิก